Depozito Sınırı ve Saklama Zorunluluğu
TBK 342 uyarınca depozito en fazla üç aylık kira kadar olabilir. Daha yüksek depozito talep eden sözleşme hükmü geçersizdir.
Nakit depozito, ev sahibinin kendi hesabında tutamaz. Vadeli banka hesabına yatırılması zorunludur. Kıymetli evrak (çek/senet) verilmişse noter kutusunda ya da bankada muhafaza edilir.
İade Süreci Adım Adım
Evi teslim ederken fotoğraflı, imzalı bir tutanak hazırlayın. Giriş tutanağınızla karşılaştırın. Bu belge sonradan doğacak hasar anlaşmazlıklarında en güçlü delildir.
Ev sahibine iadeli taahhütlü posta veya noter kanalıyla yazılı depozito iade talebi gönderin. Tarih önemlidir — bu tarihten itibaren hukuki süre işlemeye başlar.
TBK 342/III uyarınca ev sahibi üç ay içinde alacak davası açmazsa banka depozitoyu serbest bırakmakla yükümlüdür. Bu süre dolduğunda bankaya başvurabilirsiniz.
Depozito bankadaysa ve üç ay içinde dava açılmamışsa bankaya kimlik ve teslim tutanağıyla başvurarak depozitoyu talep edebilirsiniz.
Ev sahibi iade etmez, haksız kesinti yaparsa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde depozito iadesi davası açabilirsiniz. Giriş-çıkış tutanakları, ödeme belgeleri ve yazışmalar hazır olsun.
Ev Sahibi Neyi Kesebilir, Neyi Kesemez?
✓ Kesilebilir
- →Kiracının kusurlu kullanımından kaynaklanan gerçek zararlar (kırık cam, delik duvar)
- →Ödenmemiş kira bedelleri
- →Sözleşmede kiracıya yüklenen belgelenmiş onarım masrafları
✗ Kesilemez
- →Normal kullanımdan kaynaklanan yıpranma ve eskime
- →Kiracıdan önce mevcut olan hasarlar
- →İzinsiz yapılan tadilat veya yenileme masrafları
- →Boya, badana (mutat yıpranma sayılır)
Depozitoyu Korumak İçin Pratik İpuçları
- →Girişte evin tüm odalarını, duvarlarını ve donanımlarını videoya alın.
- →Giriş-çıkış tutanaklarını mutlaka imzalatın; ev sahibi imzalamak istemiyorsa noter huzurunda tutanak tutturun.
- →Depozitoyu her zaman banka havalesi ile ödeyin ve dekontunu saklayın.
- →Ev sahibi "zarar var" diyorsa mutlaka fatura ve keşif belgesi isteyin; sözlü iddia yetmez.
Depozito İçin Noter İhtarnamesi Nasıl Gönderilir?
Ev sahibi depozitoyu iade etmiyorsa, noter aracılığıyla ihtarname göndermek hem hukuki süreçte güçlü bir delil oluşturur hem de ev sahibine temerrüt tarihini tescil ettirir. İhtarnamede şu unsurlar bulunmalıdır:
- ✓Kiracının adı, soyadı ve iletişim bilgileri
- ✓Taşınmaz adresi ve kira sözleşmesi tarihi
- ✓Yatırılan depozito miktarı ve tarih
- ✓Taşınma tarihi ve anahtarların teslim tarihi
- ✓İade için makul bir süre (genellikle 15 gün)
Sulh Hukuk Mahkemesi'nde Depozito Davası
İhtarnameye rağmen depozito iade edilmezse Sulh Hukuk Mahkemesi'nde alacak davası açılabilir. Dava değeri nispeten düşük olduğundan yargılama süreci genellikle 3–6 ay arasında sonuçlanır.
Dava masrafları (harç, tebligat vb.) haksız bulunan tarafa yüklenir. Bu nedenle ev sahibinin davayı kaybetmesi halinde hem depozitoyu iade etmesi hem de yargılama giderlerini ödemesi gerekir. Bu durum, makul ev sahiplerini genellikle dava öncesinde uzlaşmaya yönlendirir.
Taşınırken Neden Teslim Tutanağı Önemlidir?
Taşınma günü ev sahibiyle birlikte detaylı bir taşınma teslim tutanağı düzenlemek, depozito anlaşmazlıklarının önüne geçmenin en etkili yoludur. Tutanakta şunlar yer almalıdır:
Evin genel durumu, her odanın fotoğrafları, sayaç (elektrik, su, doğalgaz) endeksleri, anahtar teslimatı ve tarafların ıslak imzası. Bu belge, evin hangi durumda teslim edildiğinin en güçlü kanıtıdır.
Sonuç: Depozitonuzu Koruyun
Depozito, kiracının ev sahibine karşı teminat olarak bıraktığı paradır; ev sahibinin geliri değildir. Taşınma sırasında belgeleme yaparak ve hukuki haklarınızı bilerek hareket etmek, depozitonuzun geri dönmesini büyük ölçüde güvence altına alır. Haksız kesinti söz konusuysa itiraz etmekten çekinmeyin.
Depozito Banka Hesabında Tutulmalı mı?
TBK 342 uyarınca depozito olarak para verilmişse bu para, vadeli bir tasarruf hesabında kiracı adına tutulmalıdır. Uygulamada bu kurala her zaman uyulmasa da kiracı bu hakkını talep edebilir. Hesabın bloke olduğunu veya kiracı adına açıldığını gösteren belgeyi talep etmek, taşınma sonrasında "depozito nerede?" anlaşmazlığını önler.
Pratikte pek çok ev sahibi depozitoyu nakit olarak alır ve kira sözleşmesine not düşer. Bu durumda bile ödeme tarihini ve tutarı sözleşmede ya da ayrı bir makbuzda belgelemeniz, ileride yaşanabilecek inkâr girişimlerine karşı sizi korur.
Depozitonun Faizi Kiracıya Mı Ait?
TBK 342 uyarınca para olarak verilen depozito, kiracı adına vadeli tasarruf hesabında tutulmalı ve hesabın getirisi de kiracıya iade edilmelidir. Uygulamada bu kurala çoğu zaman uyulmaz; ancak kiracı bu faiz farkını talep etme hakkına sahiptir.
Uzun süreli kira ilişkilerinde bu tutar önemli bir miktara ulaşabilir. Taşınma sırasında depozitoyu talep ederken faiz hakkınızı da dile getirebilirsiniz; uzlaşma olmazsa dava yoluyla talep edilebilir.
Depozito İade Belgesi Oluştur
TBK 342 dayanağıyla hazırlanmış yazılı iade talebi — ücretsiz, anında PDF.