Depozito Sınırı ve Ödeme Şekli
TBK 342'ye göre depozito miktarı üç aylık kira bedelini aşamaz. Buna rağmen daha yüksek depozito talep eden sözleşme hükümleri geçersizdir; kiracı yalnızca üç aylık kira kadar depozito ödemek zorundadır.
Depozito nakit veriliyorsa ev sahibi bunu vadeli bir banka hesabına veya katılım bankası hesabına yatırmak zorundadır. Depozitoyu kendi hesabında tutan ya da harcayan ev sahibi hukuki sorumluluğa girer.
Depozito Ne Zaman ve Nasıl İade Edilir?
Kira sözleşmesi sona erip kiracı evi teslim ettiğinde ev sahibi depozitoyu iade etmek zorundadır. İade için aranan koşullar şunlardır:
- →Tüm kira borçları ödenmiş olmalıdır.
- →Kiracının kusurlu kullanımından kaynaklanan hasarlar dışında ev teslim edilmelidir.
- →Ev sahibinin üç ay içinde alacak davası açmaması gerekir; aksi hâlde banka depozitoyu serbest bırakmaz.
Ev Sahibi Depozitodan Ne Kesebilir?
✓ Kesilebilir
- →Kiracının kasıtlı veya ihmalden kaynaklanan zararlar (kırık cam, delik duvar, yanık zemin)
- →Ödenmemiş kira bedelleri
- →Sözleşmede kararlaştırılan ve kiracı sorumluluğundaki bakım/onarım masrafları
✗ Kesilemez
- →Normal kullanımdan kaynaklanan yıpranma ve eskime (boya solması, zemin aşınması)
- →Kiracıdan önce mevcut olan hasarlar
- →Tadilat veya yenileme masrafları (kiracı izni olmadan yapılan)
- →Kiracının rızasıyla yapılmış ve sökülmemiş iyileştirmeler
Depozito İade Edilmezse Ne Yapmalısınız?
İadeli taahhütlü posta veya noter kanalıyla depozito iadesini yazılı olarak isteyin. Talep tarihi hukuken önem taşır.
Depozito banka hesabındaysa ve ev sahibi üç ay içinde dava açmamışsa bankaya başvurarak depozitonun serbest bırakılmasını talep edebilirsiniz.
Yazılı talebe yanıt alınamazsa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde depozito iadesi davası açabilirsiniz. Giriş-çıkış tutanakları ve ödeme belgelerini hazırlayın.
Kiracının Tadilat Hakları
TBK 316 uyarınca kiracı, ev sahibinin izni olmadan kiralanan taşınmazda önemli değişiklik yapamaz. Ancak izin alınarak yapılan iyileştirmeler için kiracının belirli hakları doğar.
✓ İzinsiz Yapılabilir
- →Kolayca sökülebilen raflar, perdeler, tablolar
- →Küçük elektrikli montajlar (aydınlatma değişimi)
- →Mobilya değişikliği
- →Çıkışta kolaylıkla geri alınabilecek dekoratif düzenlemeler
✗ İzin Gerektirir
- →Duvar yıkımı veya bölme eklenmesi
- →Zemin kaplama değişimi (parke, seramik)
- →Boya dışındaki duvar işlemleri
- →Mutfak veya banyo tadili
- →Tesisat değişikliği
İzinli Yapılan İyileştirmenin Bedeli
Kiracı, ev sahibinin yazılı izniyle yaptığı iyileştirme veya değişikliklerin bedelini kira ilişkisi sona erdiğinde sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edebilir. Ancak bunun için:
- →İzin yazılı olmalıdır.
- →Yapılan işin mülke kalıcı katkı sağladığı ispat edilmelidir.
- →Sözleşmede "iyileştirme bedeli ödenmeyecektir" hükmü yoksa talep açıktır.
Giriş Çıkış Fotoğrafları Neden Kritik?
Taşınma gününde evin her odasının fotoğrafını çekmek, depozito anlaşmazlıklarında en güçlü delili oluşturur. Fotoğraflar tarih damgalı olmalı ve mümkünse ev sahibiyle birlikte çekilmelidir. Duvarlar, döşemeler, mutfak tezgahı, banyo ve teknik alanlar mutlaka belgelenmelidir.
Taşınırken de aynı fotoğrafları tekrarlayın. İki set fotoğrafı karşılaştırıldığında olası hasar tespiti nesnel biçimde yapılabilir. Bu yöntem mahkemelerde de kabul gören bir delil standartıdır.
İzin Almadan Tadilat Yapıldıysa Ne Olur?
Ev sahibinin yazılı izni olmadan yapılan tadilatlar, taşınma sırasında sorun çıkarabilir. Ev sahibi, izinsiz yapılan değişikliklerin eski haline getirilmesini talep edebilir ya da gider olarak depozitoya yansıtabilir.
Bu riski önlemek için tadilat yapmadan önce yazılı onay alın ve yapılacak işin kapsamını, maliyetini ve kira indirimini içeren bir mutabakat belgesi hazırlayın. Küçük değişiklikler için bile e-posta ile izin almak yeterlidir.
Özet: Belgeleyin ve Haklarınızı Bilin
Depozito ve tadilat konuları, kira ilişkisinin en çok anlaşmazlık yaşanan alanlarıdır. Giriş ve çıkış belgelerinizi eksiksiz tutmak, tadilatlar için yazılı onay almak ve depozito iadesini zamanında takip etmek, bu anlaşmazlıklardan korunmanın en pratik yoludur.
Haksız bir kesinti veya ret durumunda sırasıyla ihtarname, arabuluculuk ve Sulh Hukuk Mahkemesi seçenekleriniz mevcuttur. Hukuk sistemi bu konuda kiracıyı korumaktadır; haklarınızı kullanmaktan çekinmeyin.
Haksız Kesintiye İtiraz Süreci
Ev sahibi depozitodan haksız kesinti yapmışsa kiracının izleyeceği yol şudur: Önce yazılı itiraz ile kesintinin hangi gerekçeyle haksız olduğunu belirtin ve belgeleri (giriş/çıkış fotoğrafları, teslim tutanağı) ekleyin. Ev sahibi 15 gün içinde yanıt vermezse noter ihtarnamesi gönderin. Son adım olarak Sulh Hukuk Mahkemesi'nde alacak davası açılabilir.
Davalarda sıkça karşılaşılan bir durum şudur: Ev sahibi "boyama masrafı" adıyla depozitodan kesinti yapar. Oysa TBK, normal kullanımdan kaynaklanan boya aşınmasını kiracının sorumluluğu dışında tutar. Mahkemeler bu konuda kiracı lehine tutarlı kararlar vermektedir.
📄 Ücretsiz Depozito İade Belgesi Oluşturun
TBK 342 dayanağıyla hazırlanmış depozito talep mektubu — kayıt yok, ödeme yok.