Kira Artış Hesaplayıcısı Nasıl Kullanılır?
Hesaplayıcıyı kullanmak için önce kira sözleşmenizin hangi ayda yenilendiğini belirlemeniz gerekir. Bu ay, sözleşmenizin başlangıç tarihinin yıl dönümüdür. Örneğin sözleşmeniz 10 Nisan 2024'te başladıysa yenileme ayınız Nisan 2025'tir ve Nisan 2025 TÜFE 12 aylık ortalaması uygulanır.
Doğru dönemi seçtikten sonra mevcut kira tutarınızı girin. Hesaplayıcı, TBK Madde 344 kapsamında yasal azami kira bedelini ve artış tutarını otomatik olarak hesaplar. Ev sahibinizin talep ettiği tutarı da girerek yasal sınırın aşılıp aşılmadığını anında görebilirsiniz.
TBK Madde 344 Nedir?
Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi, konut ve çatılı işyeri kiralarında yıllık artış oranının TÜFE'nin 12 aylık ortalamasını aşamayacağını hükme bağlar. Bu kural emredici niteliktedir: sözleşmede daha yüksek bir oran yazılmış olsa bile uygulanamaz, yasal tavan geçerli olur.
Madde aynı zamanda 5 yıllık kira ilişkilerinde piyasa rayicine göre yeniden belirleme imkânı tanır. Bu durumda taraflar anlaşamazsa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde kira tespiti davası açılabilir. Ancak 5 yıl dolmadan gerçekleşen her yıllık yenileme için TÜFE tavanı geçerli olmaya devam eder.
Ev Sahibi Yasal Sınırı Aşarsa Ne Yapmalısınız?
Hesaplayıcı "haksız zam tespit edildi" sonucu verdiyse ilk adımınız yazılı itiraz olmalıdır. Ev sahibine WhatsApp, e-posta veya noter ihtarnamesiyle yasal sınırı aşan kısmı kabul etmediğinizi bildirin ve TBK 344'e dayanan yasal azami tutarı iletin.
İtirazınızın ardından yalnızca yasal azami tutarı ödemeye devam edebilirsiniz; bu sizi temerrüde düşürmez. Ev sahibi ısrar ederse Sulh Hukuk Mahkemesi'nde kira tespiti davası açabilir ya da arabuluculuğa başvurabilirsiniz. Ücretsiz itiraz mektubunu KiraGöz belge sayfasından anında oluşturabilirsiniz.
TÜFE Oranları Nereden Alınıyor?
KiraGöz hesaplayıcısında kullanılan tüm TÜFE verileri, TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından her ayın ilk haftasında yayımlanan resmi Tüketici Fiyat Endeksi açıklamalarından alınmaktadır. Veriler güncel tutulmakta; her ay yeni açıklama yayımlandığında hesaplayıcı ve tablo güncellenmektedir.
Hesaplamada kullanılan "12 aylık ortalama", son 12 aya ait yıllık TÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıdır. Bu yöntem TBK 344'te açıkça belirtilmiş olup mahkemeler de aynı hesaplama yöntemini esas almaktadır.
Kiracının Temel Hakları Nelerdir?
TBK kiracıya pek çok güvence tanımaktadır. Kira artışı dışında, tahliye sürecinde de güçlü korumalar söz konusudur: ev sahibi geçerli bir hukuki gerekçe olmadan ve mahkeme kararı olmadan kiracıyı çıkaramaz. Depozito en fazla 3 aylık kira tutarında olabilir ve taşınma sırasında haklı bir kesinti yoksa eksiksiz iade edilmesi zorunludur.
Tüm bu konularda detaylı bilgi için KiraGöz Hak Rehberi'ni inceleyebilir, 20'den fazla konu başlığında kapsamlı rehberlere ulaşabilirsiniz.